شمس الدين حافظ

537

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

453 - « شتاب كن » صبح است ساقيا ، قدحى پرشراب كن * دُور فلك درنگ ندارد ، شتاب كن زان پيشتر كه عالَمِ فانى شود خراب * ما را ز جامِ بادهء گلگون خراب كن خورشيدِ مى ز مشرقِ ساغر طلوع كرد * گر برگِ عيش مىطلبى ، تركِ خواب كن روزى كه چرخ از گِلِ ما كوزه‌ها كند * زنهار كاسهء سرِ ما پُرشراب كن ما مردِ زهد و توبه و طامات نيستيم * با ما به جامِ بادهء صافى خطاب كن كار صواب باده‌پرستيست حافظا * برخيز و روى عزم به كارِ صواب كن * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( اى ساقى بامداد آمد جام شراب را پر كن تا بخوريم ، گردش روزگار درنگ نمىكند پس شتاب كن ) معنى بيت ( 2 ) ( اى ساقى ! قبل از آنكه اين دنيا ويران گردد با شراب قرمز اساس غرور و خودپرستى ما را خراب كن و ما را از بند تعلقات دنيايى رها كن ) معنى بيت ( 3 ) ( اى ساقى ، خورشيد باده از قسمت مشرق پياله شراب طلوع كرد ، اگر مىخواهى خوش باشى ، ترك خواب كن و برخيز ) معنى بيت ( 4 ) ( آن روزى كه روزگار غدار از گل ما كوزه‌ها درست كند ، هان كاسه سر ما را از شراب ناب معرفت پر كن ) معنى بيت ( 5 ) ( ما اهل پارسايى و زهد و توبه كردن و صرف‌نظر كردن از شراب‌خوارى نمىباشيم و ادعاى كرامات هم نمىكنيم با ما از شراب ناب حرف بزن و اول مى بيار بعد از آن سخن بگو ) معنى بيت ( 6 ) ( اى حافظ باده‌پرستى كار خوبى است پس حالا برخيز و باده بنوش و عمل به كار صواب كن ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - بيش از اندازه زندگى را به خود سخت مىگيريد و از هر چيزى دلخور و عصبانى مىشويد و با همه سر ناسازگارى و دعوا داريد ، درحالىكه دنيا آن‌قدر بقايى ندارد كه مرتبا در تشويش زياده‌طلبى و اضطراب و زيادخواهى باشيد ، قدرى با مهربانى و حوصله عمل كنيد . 2 - از اينكه در مورد كار و موضوعى با شكيبايى پيش مىرويد ، عيب بزرگى است زيرا زمان را از دست مىدهيد و امكانات را به باد خواهيد داد ، اين اندازه با تأنى گام برداشتن ، سهل انگارى است پس با دقت ، سرعت عمل و تلاش گام برداريد كه رقيبان در راهند و شما بايد از آنها پيش بيفتيد . 3 - به زودى به مسافرتى مىرويد و در اين سفر ملاقاتى روى مىدهد كه بسيار جالب و تحول‌برانگيز خواهد بود شما در اين مسافرت مسير زندگى خود را تعيين خواهيد كرد . 4 - كسى به شما عشق مىورزد ، اول او را امتحان كنيد تا فريبش را نخوريد چون دنيا فريبكار است . 5 - يكى از اقوام نياز مبرم به پدر يا همسر يا برادر شما دارد به او بگوييد كه از كمك كردن به او دريغ نكند و سعى نمايد حاجتش را برآورد . عزيزم ، افسردگى و سردى زمستان محصول « كج » ايستادن خورشيد است ، تنها با « راستى » اوست كه بهار مىآيد . 6 - از مسافر خبرهاى خوش دريافت مىكنيد و در يك ميهمانى برخوردى زيبا روى مىدهد كه به نفع شماست ، نسبت به زندگى خوش‌بين باشيد زيرا انسانهاى بدبين اغلب اوقات افسرده‌اند ، بنابراين توصيه مىكنم عينك خوش‌بينى بر چهره بزنيد تا شاداب بمانيد . 7 - رسول خدا ( ص ) فرمايد : كلما ازداد العبد ايمانا ازداد حبا للنساء ( ميزان الحكمة جلد 4 ص 2875 ) يعنى ( هرچه ايمان انسان زيادتر شود ، علاقه‌اش به همسر خود بيشتر خواهد شد ) . 8 - رنجشى كه در دل داريد زاييده افزون‌طلبى و كم‌لطفى است كه از هردو طرف حاصل شده است . 9 - به سخنان اين هفته او گوش كنيد و مطالب گذشته را كلا فراموش نماييد تا راحت‌تر باشيد . 10 - به او بگوييد : او شخصى است كه فردا زير قولش خواهد زد ، پس دقيقا مواظب باشيد .